انتخاب دستگاه‌های ذخیره سازی مناسب برای سرور می‌تواند کار دشواری باشد. درک تفاوت‌ها و عملکرد می‌تواند برای کاربران بی تجربه چندان آسان نباشد. در این مقاله تلاش می‌شود تا تفاوت‌های هارد دیسک‌ها مشخص شود تا در نهایت بتوانید دستگاه ذخیره‌سازی مناسبی برای استفاده در سرور خود انتخاب کنید.

سه اصل کلی برای کارایی هارد دیسک‌ها در سرور در نظر گرفته می‌شود:

  • قابلیت اعتماد: اطلاعات از دست داده شده که امکان بازگردانی نداشته باشد می‌تواند خسارت بسیار زیادی به کسب و کار شما وارد کند
  • عملکرد: سرور‌ها به گونه‌ای طراحی شدند که چندین درخواست را پاسخگو باشند
  • زمان پاسخگویی: کاربر نیاز ندارد تا برای روشن شدن دیسک منتظر بماند تا هارد دوباره روشن شده تا دستور العمل به آن ارسال شود

دسته بندی هارد دیسک‌ها

به صورت کلی چهار دسته بندی در خانواده هارد دیسک وجود دارد که مدل‌های مختلف SSD از آن فاکتور گرفته می‌شود:

  1. SATA ( نوع معمولی): این دیسک‌ها معمولا با سرعت 5400 تا 7200 دور در دقیقه فعالیت می‌کنند
  2. SATA با قابلیت پشتیبانی از RAID: این هارد دیسک‌ها از قابلیت RAID در سطوح مختلف پشتیبانی می‌کند. سرعت چرخش دیسک‌ها در این هارد 7200 دور در دقیقه است.
  3. SAS Near Line: به صورت عمومی دارای سرعت 7200 دور در دقیقه هستند.
  4. SAS Enterprise: سرعت چرخش این دیسک‌ها معمولا 10000 یا 15000 دور در دقیقه است

در ابتدا باید انتخاب کنید که از چه رابطی می‌خواهید استفاده کنید؟ SAS یا SATA

کدام رابط مناسب است، SAS یا SATA؟

SATA در واقع مدل بهبود یافته IDE است. این رابط بیشتر برای استفاده در کامپیوتر‌های خانگی و البته سرور طراحی شده بود که تجهیزات زیادی نداشتند، عملکرد معمولی داشته و قابل اعتماد بودند. در سمت مقابل SAS ادامه دهنده راه رابط قدیمی SCSI است. در ابتدای راه و نسل‌های اولیه SAS به صورت کلی دارای پهنای باند بیشتری نسبت به SATA بود اما در نسل سوم یعنی SATA3 میزان پهنای باند این رابط همانند نسل دوم SAS به شش گیگابیت در ثانیه رسید. در حال حاضر نسل سوم SAS در بازار موجود است که می‌تواند پهنای باند 12 گیگابیت در ثانیه را ارائه می‌کند. در مورد اتصال باید گفت اگر قصد استفاده از SAS را در سرور دارید باید حتما از کنترلر مناسب و مخصوص آن استفاده کنید. نسل جدید SAS قابلیت پشتیبانی از دو نسل قدیمی را دارد و حتی می‌تواند آن را به درایو‌های SATA متصل کرد اما برعکس اینکار یعنی اتصال SATA به SAS امکان‌پذیر نیست. SAS از سیستم ارتباط دوگانه به صورت کامل پشتیبانی می‌کند. این بدان معنی است که هارد درایو بتواند از دو دستور به صورت همزمان (یک دستور خوانده شده و دیگری نوشته شود) پشتیبانی کند. در مدل SATA صرفا می‌توان عملیات خواندن و یا نوشتن را انجام داد و ارتباط دوگانه در آن وجود ندارد. البته این نکته مثبت فقط در حالی مشاهده می‌شود که سرور شما دارای تعداد هارد دیسک‌های بسیار زیاد باشد. در حالت کلی باید گفت که درایو‌های SATA برای ارائه حجم زیاد بهتر عمل می‌کنند اما عملکردی بسیار مناسب ندارد. اگر به دنبال سرعت بیشتر با استفاده از هارد دیسک هستید بدون شک SAS عملکرد بهتری دارد اما نمی‌تواند حجم‌های زیادی مثل SATA را ارائه کند.

از دیسک‌های مخصوص کامپیوتر‌های خانگی استفاده نکنید

درایو‌های معمولی SATA برای استفاده در سرور طراحی نشدند، دلایل مختلفی نیز برای آن وجود دارد:

  • مقاومت کم در مقابل تکان خوردن
  • سطح بالا از خطا‌های غیر قابل بازگشت
  • عدم پشتیبانی از دستورات مدیریت RAID به صورت سخت‌افزاری

بله، بدون شک هزینه استفاده از هارد دیسک‌های SATA که برای مصارف خانگی طراحی شدند در سرور بسیار کمتر است اما اگر یکپارچگی و امنیت داده‌ها برای شما اهمیت دارد بهتر است که از هارد دیسک‌های اینترپرایز در سرور استفاده کنید. تقریبا هیچ مشاور یا فروشنده متخصص سرور استفاده از هارد دیسک‌های معمولی را به شما پیشنهاد نخواهد کرد. از ویژگی‌های اصلی هارد دیسک‌های اینترپرایز می‌توان به نکات زیر اشاره کرد:

  • مقاومت بیشتر در مقابل اتفاقات خارجی
  • کنترل بیشتر لرزش
  • استفاده از تکنولوژی‌های مدرن‌تر
  • امکان ارائه هشدار در صورت وجود احتمال خراب شدن هارد دیسک

اندازه استاندارد

هارد دیسک‌ها به صورت کلی در دو اندازه 3.5 و 2.5 اینچ به بازار ارائه می‌شوند.

  • دیسک‌های 3.5 اینچی: این دیسک‌ها یک انتخاب عادی به شمار می‌روند و فروش آنها بسیار زیاد است. این دیسک‌ها دارای حجم بسیار بالایی هستند. به دلیل ارائه حجم بالا، اگر قصد پیاده سازی سروری را دارید که نیاز به فضای زیاد ذخیره‌سازی دارد استفاده از درایو‌های 3.5 اینچی توصیه می‌شود. باید گفت که این درایو‌ها دارای حجم بالا و البته قیمت مقرون به صرفه هستند.
  • دیسک‌های 2.5 اینچی: این اندازه نیز برای ساخت هارد دیسک و SSD مرسوم است. اندازه کوچکتر باعث شده تا مصرف این درایو‌ها نسبت به هم خانواده 3.5 اینچی بسیار کاهش پیدا کند. البته بزرگترین ایراد این دیسک‌ها کم بودن حجم نسبت به درایو‌های 3.5 اینچی است. در مقام مقایسه باید گفت که سرعت دیسک‌های 2.5 اینچی در خواندن و نوشتن نسبت به 3.5 اینچ بالاتر است. اگر قصد کاهش مصرف انرژی در سرور را دارید قطعا باید از هارد دیسک‌های 2.5 اینچی استفاده کنید.

امنیت

هیچگاه از هارد دیسک در سرور به صورت تکی استفاده نکنید. هارد دیسک برای امنیت بیشتر و البته عملکرد مناسب باید به صورت دوگانه نصب شوند. برای مثال اگر قصد استفاده از فضایی به اندازه دو ترابایت دارید، بهتر است به جای خرید یک محصول با حجم نهایی دو ترابایت، دو درایو با حجم یک ترابایت تهیه کنید و سپس آنها را با استفاده از آرایه‌های RAID1 یا RAID10 به یکدیگر متصل کنید. بدین ترتیب اگر یکی از دیسک‌ها به صورت ناگهانی از کار افتاد، اطلاعات شما از دست نخواهد رفت.

انتخاب برند مناسب برای خرید هارد دیسک

شاید مهم‌ترین سوال این باشد که برای خرید هارد دیسک، کدام برند بهترین محصول را ارائه می‌کند؟ هیچ شکی نیست که بزرگانی مثل HP، IBM و Dell هارد دیسک به بازار عرضه می‌کنند اما در بسیاری موارد آنها محصول نهایی را از شرکت های ثانویه خریداری کرده، آنها را تست می‌کنند و در نهایت با لوگوی خودشان به بازار می‌فرستند. البته این درایو‌ها مزیت‌هایی را نیز به کاربر ارائه می‌کنند:

  • فریمور این مدل‌ها سازگاری بسیار مناسبی با انواع سرور دارند
  • با کنترل کیفیت بسیار مناسب و تستس استرس، امکان خرید محصولاتی که دارای ایراد هستند کاهش پیدا می‌کند
  • ارائه خدمات پس از فروش بسیار قوی

البته باید اشاره کنیم که خرید هارد دیسک به خاطر مزیت‌های اشاره شده از شرکت‌های مذکور، هزینه بیشتری را در بر خواهند داشت

نتیجه‌گیری

وقتی قصد انتخاب یک هارد دیسک برای سرور را دارید، باید به دستورالعمل‌هایی که قرار است توسط سرور انجام شود نیز توجه داشته باشید:

  • اگر نیاز به سرعت بالا و قابلیت اعتماد و تعداد دیسک بالا (بیشتر از چهار عدد) ندارید، پیشنهاد می‌شود که از هارد دیسک‌های SATA همراه با RAID استفاده کنید. این انتخاب برای بودجه‌های کم و سرورهای کوچک بسیار مناسب است.
  • اگر سرور به عنوان پایگاه داده استفاده شده یا تعداد هارد در آن از عدد پنج بالاتر رود، بهتر است که از درایو‌های SAS استفاده کنید. این نوع انتخاب برای کسب و کار‌هایی با سرور‌هایی متوسط بسیار مناسب است.
  • اگر نیاز به بالاترین سطح عملکرد و دقت در ذخیره‌سازی اطلاعات نیاز دارید (مثل تراکنش‌های مالی) بهترین انتخاب درایو‌های SAS از نوع اینترپرایز است. این درایو‌ها برای سرور‌هایی با عملکرد بالا که از تعداد زیادی کاربر پشتیبانی می‌کنند مناسب است. همچنین سرور‌هایی که مقدار زیادی از داده را پردازش می‌کنند می‌توانند از عملکرد بسیار خوب این محصولات بهره‌مند شوند.
  • در برخی از موارد نادر نیز می‌تواند از ترکیب SATA و SAS استفاده کنید. (به عنوان مثال درایو‌های SSD از نوع SATA انتخاب شوند.)